Exproof Ürün Ne Demektir? ATEX Sertifikası Açıklaması

Sanayi tesislerinde yanıcı gazlar, buharlar, tozlar veya kimyasallar ile çalışılan alanlarda kullanılan ekipmanlar, standart ürünlerden çok daha yüksek güvenlik gereksinimlerine sahiptir. İşte bu noktada Exproof (Explosion Proof) ürünler devreye girer.

Bu yazıda;

Exproof ürün nedir?

ATEX sertifikası ne anlama gelir?

Hangi alanlarda Exproof ürün zorunludur?

Satın alırken nelere dikkat edilmelidir?

sorularını net ve anlaşılır bir dille ele alıyoruz.

Exproof Ürün Nedir? (Explosion Proof Açıklaması)

Exproof, kelime anlamıyla patlamaya karşı korumalı demektir.
Bu ürünler, kendi içlerinde oluşabilecek kıvılcım, ark veya ısının, dış ortamda bulunan patlayıcı gaz, buhar ya da tozları ateşlemesini önleyecek şekilde özel olarak tasarlanır.

✔Exproof bir ürün patlamaz değil,
✔Patlamaya sebep olmaz.

Bu kritik fark, endüstriyel güvenliğin temelini oluşturur.

Exproof Ürünler Nerelerde Kullanılır?

Exproof ekipmanlar, potansiyel patlayıcı ortam (Zone) olarak tanımlanan alanlarda zorunludur:

Petrol & Doğalgaz tesisleri

Kimya ve boya fabrikaları

Maden sahaları

Un, tahıl, yem ve tozlu üretim tesisleri

 Akaryakıt istasyonları

İlaç ve solvent kullanılan üretim alanları

Batarya üretim ve dolum tesisleri

Bu alanlarda standart elektrikli ürün kullanımı, hem can güvenliği hem de tesis sürekliliği açısından büyük risk oluşturur.

ATEX Sertifikası Nedir?

ATEX, Avrupa Birliği tarafından yayımlanan ve patlayıcı ortamlar için kullanılan ekipmanları düzenleyen bir direktiftir.

ATEX ismi şu iki kelimeden gelir:

ATmosphères EXplosibles

ATEX Ne İşe Yarar?

✔ Ürünün patlayıcı ortamda güvenle çalışabileceğini belgeler
✔ Avrupa pazarında yasal zorunluluk sağlar
✔ İş güvenliği denetimlerinde resmi geçerlilik sunar
✔ Sigorta ve risk analizlerinde kritik referans kabul edilir

⚠️ ATEX belgesi olmayan bir ürün, Exproof olarak satılamaz.

ATEX Direktifleri: 2 Temel Yönetmelik

1️⃣ ATEX 2014/34/EU

✔ Üreticileri ilgilendirir
✔ Ürünün tasarım, test ve sertifikasyon süreçlerini kapsar

2️⃣ ATEX 1999/92/EC

✔İşverenleri ilgilendirir
✔Çalışma alanlarının zonlara ayrılması ve uygun ekipman seçimini kapsar

Doğru Exproof ürün seçimi, bu iki direktif birlikte değerlendirilerek yapılır.

Zone (Bölge) Sınıflandırması Nedir?

ATEX kapsamında ortamlar, patlayıcı riskine göre Zone’lara ayrılır:

1) Gazlı Ortamlar

Zone 0: Sürekli patlayıcı gaz var

Zone 1: Zaman zaman patlayıcı gaz var

Zone 2: Nadiren patlayıcı gaz var

2) Tozlu Ortamlar

Zone 20: Sürekli patlayıcı toz var

Zone 21: Zaman zaman patlayıcı toz var

Zone 22: Nadiren patlayıcı toz var

Satın alınacak Exproof ürünün, kullanılacağı zone’a uygun sertifikaya sahip olması şarttır.

ATEX Etiketi Nasıl Okunur? (Örnek Açıklama)

Bir Exproof ürün üzerinde şu tip bir ifade görebilirsiniz:

II 2G Ex d IIB T4 Gb

Bu ifade bize şunları söyler:

II → Endüstriyel alanlar için uygun

2G → Zone 1 gazlı ortamlar

Ex d → Alev sızdırmaz muhafaza

IIB → Gaz grubu

T4 → Maksimum yüzey sıcaklığı

Gb → Yüksek koruma seviyesi

Bu detaylar, ürünün nerede güvenle kullanılabileceğini net olarak tanımlar.

Exproof Ürün Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Satın alma sürecinde şu soruların cevabı net olmalıdır:

 ✅ ATEX sertifikası orijinal mi ve güncel mi?
✅ Sertifika ürün modeline özel mi?
✅ Kullanılacak alanın Zone sınıfı doğru belirlenmiş mi?
✅ Ürün gaz mı, toz mu, yoksa her ikisi için mi uygun?
✅ Teknik dokümantasyon ve test raporları mevcut mu?

Ucuz ama sertifikasız ürün, ileride çok daha büyük maliyetlere yol açar.

Exproof Ürünler Neden Daha Pahalıdır?

Bu soruyu müşteriler çok sık sorar ve cevabı nettir:

Özel alaşımlı gövdeler

Sızdırmaz ve alev tutucu tasarım

Yüksek mühendislik & test maliyetleri

Sertifikasyon ve denetim süreçleri

 Ödenen bedel aslında ürün değil, güvenliktir.